Teodorova subota obilježava se prve subote Vaskršnjeg posta i posvećena je Svetom velikomučeniku Teodoru Tironu, hrišćanskom vojniku iz 4. vijeka koji je postradao za vjeru.
Sveti Teodor bio je vojnik u rimskoj vojsci za vrijeme cara Maksimijana. Kada je odbio da prinese žrtvu paganskim bogovima, bio je uhapšen i podvrgnut mučenju. Ostao je čvrst u vjeri, zbog čega je na kraju spaljen na lomači. Njegovo stradanje ostalo je snažno svjedočanstvo hrabrosti i odanosti Hristu.
Zašto se obilježava tokom posta?
Prema predanju, nekoliko decenija nakon mučeništva Svetog Teodora, car Julijan Odstupnik pokušao je da oskrnavi post hrišćana tako što je naredio da se hrana na pijacama pokropi krvlju žrtava. Tada se Sveti Teodor javio carigradskom arhiepiskopu u snu i savjetovao ga da narod tih dana jede samo kuvano žito – koljivo. Zbog toga se na Teodorovu subotu u crkvama osveštava koljivo, kao simbol zahvalnosti i sjećanja na svetitelja.
Narodni običaji
U nekim krajevima ovaj dan se naziva i “Konjska subota”, jer je Sveti Teodor često prikazivan kao ratnik na konju. Postoji vjerovanje da štiti stoku i domaćinstva, pa se nekada posebno vodilo računa o konjima i drugim životinjama.
Teodorova subota podsjeća na istrajnost u vjeri i čistoću posta – ne samo tjelesnog, već i duhovnog, kroz uzdržanje od loših misli i djela.