Sveti velikomučenik Teodor Tiron bio je hrišćanski vojnik i mučenik iz 4. vijeka, koji je stradao za vjeru u vrijeme progona hrišćana.
Naziv “Tiron” znači “regrut” ili “novak”, jer je bio mladi vojnik u rimskoj vojsci.
Služio je u gradu Amasiji u Maloj Aziji, u vrijeme cara Maksimijana. Kada je odbio da prinese žrtvu paganskim bogovima i javno ispovijedio hrišćansku vjeru, bio je uhapšen i podvrgnut mučenju.
Prema predanju, Sveti Teodor je ostao nepokolebljiv uprkos prijetnjama i stradanju, zbog čega je na kraju osuđen na smrt spaljivanjem. Njegova hrabrost i vjernost postale su primjer istrajnosti u vjeri.
Veza sa Teodorovom subotom
Sveti Teodor Tiron posebno se proslavlja prve subote Vaskršnjeg posta, poznate kao Teodorova subota. Prema predanju, nekoliko decenija nakon njegovog mučeništva, javio se u snu carigradskom arhiepiskopu i upozorio ga da je hrana na pijaci oskrnavljena.
Savjetovao je da vjernici tih dana jedu kuvano žito – koljivo. Zbog toga se na Teodorovu subotu u crkvama osveštava koljivo kao simbol zahvalnosti i sjećanja na svetitelja.
Narodno poštovanje
Sveti Teodor se u ikonografiji često prikazuje kao ratnik na konju, sa kopljem ili krstom, simbolizujući borbu za vjeru. U narodu je poštovan kao zaštitnik vojnika, stoke i domaćinstva.
Njegov život podsjeća da hrabrost i istrajnost nijesu vezani za godine ili položaj, već za snagu uvjerenja i vjernost istini.