Alfred Nobel

Na današnji dan 21. oktobra 1833. godine rođen je švedski hemičar, industrijalac i pronalazač Alfred Bernard Nobel.

Pronalaskom dinamita 1867. stekao je veliko bogatstvo čiji je dio zavještao Fondu za nagrade za vanredna dostignuća u fizici, hemiji, medicini, književnosti i zalaganju za mir.

Alfred Bernard Nobel je bio švedski hemičar; pronalazač dinamita. Nobelov otac je bio inženjer koji je mnogo putovao. Porodica se preselila u Rusiju 1842. godine (gdje je Nobelov otac nadgledao proizvodnju podvodnih mina koje je sam izmislio) i gdje su Alfreda podučavali privatni učitelji; njegove studije su obuhvatale hemiju i pet savremenih jezika.

 

Godine 1850, nastavio je studije hemije u Parizu, a zatim putovao i po Evropi, prije nego što je posjetio SAD da bi radio s Eriksonom, švedsko-američkim pronalazačem brodskog propelera. Godine 1859, vratio se u Rusiju, a zatim u Švedsku. Veoma ga je interesovala, kao i njegovog oca, upotreba eksploziva u građevinarstvu, posebno na američkom tržištu u razvoju. Godine 1865, počeo je da proizvodi gliceril-trinitrat („nitroglicerin“ koji je 1847. godine otkrio A. Sobrero /Sobrero, 1812—88/), ali je u rukovanju eksplozivnom tečnošću dolazilo do nesrećnih slučajeva; iste godine njegova fabrika je odletjela u vazduh, uz pet smrtnih slučajeva (uključujući i njegovog brata Emila). Godine 1866, je otkrio da je eksploziv bezbjedan ako ga apsorbuje kiselgur (infuzorna zemlja); mješavina je prodavana u šipkama premazanim voskom, kao „dinamit“. Godine 1875, pronašao je eksplozivni želatin ili gelignit (nitroglicerin u nitrocelulozi), čak i bolji eksplozivni agens; a profitirao je iz naftnih polja koja je posjedovao u Rusiji.

 

Njegovi pronalasci su bili raznovrsni i pokriveni sa 355 patenata. Njegovo bogatstvo bilo je ogromno i veliki dio je ostavljen Fondu za dodjeljivanje Nobelove nagrade. U periodnom sistemu elemenata, hemijski element sa rednim brojem 102 je po njemu dobio ime nobelijum. Umro je 1896. godine u svojoj kući u San Remu, u Italiji. Sintetički element nobelijum nazvan je po njemu u drugoj polovini 20. veka. Njegovo ime je takođe ovjekovječeno u imenima kompanija kao što su Dinamit Nobel i AkzoNobel, koje su potomci spajanja sa kompanijama koje je Nobel osnovao.