Osnivanje Istorijskog instituta Univerziteta Crne Gore (UCG), zajedno sa pokretanjem časopisa Istorijski zapisi, prelomni je momenat u utemeljenju istorijske nauke u Crnoj Gori i konstituisanju moderne crnogorske istoriografije, kazao je direktor te obrazovne institucije Radoslav Raspopović.
On je rekao da je organizovanjem magistarskih postdiplomskih studija Istorijski institut UCG doprinio stvaranju novih naučnoistraživačkih kadrova, neophodnih ne samo za rad Instituta, već i za izučavanje drugih društvenih nauka u Crnoj Gori.
“Ako sa ove vremenske distance ocjenjujemo značaj Istorijskog instituta, onda možemo kazati da je njegovo osnivanje, zajedno sa pokretanjem časopisa „Istorijski zapisi”, predstavljalo prelomni momenat u utemeljenju istorijske nauke u Crnoj Gori i konstituisanju moderne crnogorske istoriografije”, istakao je Raspopović.
On je rekao da se početak naučne istoriografije Crne Gore vezuje za osnivanje Istorijskog instituta 3. jula 1948. godine i da su tada postavljane osnove institucionalnog proučavanja crnogorske prošlosti i temelji naučne vertifikale kontinuiranog istraživanja identitetskih vrijednosti Crnogoraca.
Raspopović je kazao u intervju za sajt UCG da osnivanjem Instituta 1948. godine i donesenom Uredbom Vlade započinje i institucionalni razvoj istorijske nauke crnogorskog naroda.
Tokom sedam decenija postojanja za Institut smjernice rada iz navedene Uredbe bili su rukovodni princip svih naučnih aktivnosti organizovanih i realizovanih u toj najstarijoj naučnoj ustanovi u Crnoj Gori.
“Iako skroman naučni potencijal kojim je u vrijeme osnivanja Institut raspolagao, tokom narednog perioda rada on je doprinio konstituisanju drugih naučnih i visokoškolskih ustanova – počecima rada Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, pojedinih fakulteta, poput Ekonomskog ili Filozofskog fakulteta”, dodao je Raspopović.
Kako je naveo, oskudan naučni kadar, koji je nakon osnivanja Institut imao, ipak je uspio da tokom prvih deset godina aktivno doprinose izlaženju časopisa „Istorijski zapisi“.
Institut je, kako je dodao Raspopović, od osnivanja kontinuirano ispunjavao inicijalne ciljeve prokloamovane u osnivačkom aktu.
“Zahvaljujući tome, rezultati u izučenosti prošlosti Crne Gore i crnogorskog naroda, bez ranije naučne tradicije, mogu se smatrati krupnim doprinosom boljem razumijevanju društvenog života i ukupne istorijske prošlosti Crne Gore”, kazao je on.
Raspopović je naveo da je Institut sarađivao sa velikim brojem inostranih institucija, bilo kroz formu zvanične međunarodne saradnje ili na osnovu uspostavljanja ličnih naučnih kontakata.
Prema njegovim riječima, broj inostranih institucija sa kojima sarađuje Istorijski institut UCG naročito se uvećao nakon 2006. godine, sa osamostavljivanjem crnogorske države.
To je, kako je naveo Raspopović, rezultiralo činjenicom da, osim sa tradicionalnim partnerskim institucijama, Institut ima uspostavljenu naučnu saradnju sa skoro svim evropskim državama.
On je kazao da putem konkursa resornih ministarstva u Crnoj Gori Institut realizuje brojne bilateralne međunarodne projekte koji podrazumijevaju znatno veći stepen mobilnosti istraživača između partnerskih institucija.
“Osim što su zaposleni u Institutu tokom posljednjih godina, bilo po pozivu ili učešćem na naučnim konferencijama, bili u prilici da saopšte rezultate svog naučnog rada, tako je i veliki broj inostranih kolega, boraveći u našoj ustanovi, putem predavanja, diskusija, rasprava u Istorijskom institutu značajno podigao ukupan kvalitet naučnog rada u njemu”, istakao je Raspopović.
Kako se navodi, biblioteka Istorijskog instituta posjeduje oko 40 hiljada knjiga koje pored naučnih radnika Instituta i saradnika, koriste kulturni i javni radnici i studenti.
Raspopović je naveo da je Istorijski institut od osnivanja težio da obezbijedi svu potrebnu naučnu literaturu i čuva arhivsku građu neophodnu za njegov rad.
“Biblioteka Istorijskog, početno priručnog karaktera, vremenom se uvećavala, s obzirom na to da broj jedinica knjižnog fonda koji, prema reviziji koja je sada u toku, može da broji oko 60 hiljada posebnih izdanja, naučne periodike i štampanih listova”, zaključio je on.