Među brojnim propalim projektima na sjeveru Crne Gore, finansiranim inostranim kapitalom, ubraja se i beranska mljekara “Zora”.
Radi se o investiciji čija je realizacija počela da se sprovodi u okviru projekta “Mednem – razvoj mljekarstva na sjeveroistoku Crne Gore”. Ugovor o formiranju pomenute mljekare, čiji su akcionari bili Ministarstvo poljoprivrede, Agencija “Luks – divelopment” iz Luksemburga i udruženja poljoprivrednih proizvođača iz nekoliko sjevernih opština, potisan je 11. septembra 2002. godine uz obećanje da će u njoj, uz otvaranje dvadesetak otkupnih centara i angažman brojnih farmera, uposliti preko sto radnika.
Tada je saopšteno da je mljekara “Zora”, uz ulaganja od oko deset miliona eura, izgrađena uz pomoć Vlade Luksemburga, te da će,između ostalog, kao jedina u Crnoj Gori proizvoditi takozvano UHT – dugotrajno mlijeko u tetrapaku. Prilikom otvaranja rečeno je da je beranska mljekara projektovana za mjesečnu proizvodnju od oko milion i po litara mlijeka.
Međutim, mljekara je i pored ovakvih najava u poslednjih 20 godina radila sa izuzetni malim kapacitetima, dužim prekidima i brojnim poteškoćama, daleko od onog što je obećavano. Većina mašina je prepuštena propadanju i odlasku u staro gvožđe, dok od proizvodnje pomenutog dugotrajnog mlijeka nije bilo ništa, uz izgovor da to nije iplativo.
Postoji osnovana sumnja da je dobar dio opreme otuđen pod misterioznim okolnostima. Mljekaru je, 2012. godine za pola miliona eura, kupila danilovgradske kompanije “Montemilk Šimšić”, koja upošljava svega nekoliko radnika.
Od zvaničnika nikada nije stigao odgovor šta se ustvari desilo sa Mljekarom “Zora” iako je Vlada Luksemburga Vladi Crne Gore nakon završetka projekta, ustupila 99,05 akcija fabrike. Koliko je poznato ni pravosudni organi nijesu reagovali po ovom pitanju i pored toga što je iz lokalne uprave u više navrata traženo da preispitaju sva dešavanja koja su pratila propast Mljekare “Zora”.
Zna se samo da je za sve propuste odgovarao jedino vođa projekta “Mednem” i nekadašnji direktor mljekare Škotlanđanin, Tomas Hodž, koji je nakon bjekstva uhapšen u Njemačkoj i isporučen Crnoj Gori na izdržavanje zatvorske kazne.
Poslije svega, zbog brojnih nepoznanica, podužeg protoka vremena i odlaska ranijih rukovodećih struktura, nijesmo uspjeli pronaći nikog od zvaničnika ko je bio spreman da nešto više kaže o dešavanjima u ovoj mljekari. U šali se mogla čuti samo opšta konstatacija da beranskoj “Zori” za 20 godina nikada nije svanulo.

Prilikom izgradnje mljekare “Zora” Vlada Luksemburga je, kao finansijer projekta, insistirala da se u njoj zaposle ljudi iz Crne Gore koji su tokom ratnih dešavanja kao azilanti boravili u pomenutoj zemlji. Tako nešto garantovali su i odgovorni u Vladi Crne Gore.
Tada je isticano da je takvih ljudi najviše sa prostora Bihora i da će dobar dio njih, nakon povratka iz Luksemburga, svoje uhljebljenje naći u proizvodnim pogonima beranske mljekare.
Međutim, podaci ukazuju da je u minulom periodu u mljekari radila samo jedna radnica sa ovog područja. Uz to, gledajući raspoložive podatke da se primijetiti da mljekara u Beranama godišnje prerađuje 60 puta manje mlijeka u odnosu na ono što je obećano 2002. godine.
Izvor: Espona